Phong tục cổ truyền và nét đẹp ngày Tết Việt Nam 07/02/2017

Với vai trò là dịp lễ quan trọng nhất trong văn hóa Việt Nam, Tết Nguyên Đán vẫn mang trọn những nét đẹp truyền thống dù trải qua biết bao năm tháng.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 7 15/05/2008

Đại Cát: Một bức tranh dân gian khác được trình bày trên đây, tuy không phổ biến lắm, nhưng vẫn được lưu truyền cho đến ngày nay. Bức tranh có tựa là “Đại Cát”. Đây là nội dung của một quẻ bói tốt nhất cho công việc hoặc tương lai của con người thay cho lời chúc lành. Nội dung trực tiếp của bức tranh là hai chữ “Đại Cát”, nhưng nội dung sâu xa của bức tranh lại là con gà trống ở phía dưới.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 8 15/05/2008

Tứ quí - Tranh dân gian Đông Hồ: Qua những bức tranh dân gian trên của làng Đông Hồ, bạn đọc lại thấy hình ảnh đặc thù quen thuộc từ thời Hùng Vương. Đó là con Cóc, một biểu tượng cho nền văn minh chữ viết của Văn Lang; con Rùa biểu tượng cho phương tiện chuyển tải chữ viết ở thời kỳ đầu lập quốc (“giống rùa lớn thường chỉ thấy ở sông Dương Tử”, như học giả Nguyễn Hiến Lê đã viết trong tác phẩm “Sử Trung Quốc” của ông).

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III - 1 15/05/2008

Tranh Bà Trưng: Bức tranh hiện thực đầu tiên về nhân vật lịch sử mà ngườiviết giới thiệu với bạn đọc ở đây là tranh Hai Bà Trưng, nữ anh hùng dân tộc vĩ đại của người Lạc Việt. Đây là một bức tranh rất huyễn ảo, nhưng thể hiện một tư duy trừu tượng sâu sắc trong việc lựa chon hình tượng.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần IV 15/05/2008

Phần IV - Thời điểm xuất hiện tranh dân gian Việt Nam: Những bức tranh dân gian của trẻ em Lạc Việt mua về dán đầy tường chơi trong những ngày Tết. Với màu sắc sặc sỡ vui mắt, hình ảnh và nội dung trực tiếp của những bức tranh dân gian Việt Nam mang tính giáo dục những giá trị nhân bản, đạo lý và khuyến khích vươn tới những mục đích của con người trong xã hội đương thời: lễ trí, nhân nghĩa, phú quí, vinh hoa; hoặc tính vui sống trong lao động và sự yên bình.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần kết luận 15/05/2008

Phần Kết luận: Cuốn sách nhỏ này trình bày với bạn đọc là sự minh chứng tiếp tục của một quan niệm nhất quán là: Lịch sử Việt Nam trải gần 5000 văn hiến và là cội nguồn đích thực của nền văn minh Đông phương. Tất cả các sự minh chứng đều tuân thủ theo tiêu chí khoa học hiện đại là:

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II 15/05/2008

Phần II - Nhân sinh quan Lạc Việt và tính nhân bản trong tranh dân gian Việt Nam. Chăn trâu: Nhìn vào bức tranh này của nền văn minh Lạc Việt, người xem sẽ cảm nhận được một sự khoáng đạt, thanh thoát của tâm hồn. Hàng chữ trên tranh viết: ”Diệp cái hà thanh thanh”, có thể hiểu là: "Một chiếc lá sen che trời xanh". Nhưng trong dân gian còn lưu truyền một tựa khác cho bức tranh này là: "Thiên thanh lộng suy địch”, có thể hiểu là: “Trời xanh trong tiếng sáo”.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 1 15/05/2008

Nhất tượng Phước lộc  điền: Bức tranh này có hình tượng tượng tự như bức “Chăn Trâu” nhưng lại mang một nội dung khác hẳn. Tính nhân bản của bức tranh này là sự thể hiện trực tiếp ước mơ về sự phú túc của con người. Nhưng tính minh triết trong bức tranh này lại là sự bổ sung cho bức tranh “Chăn trâu”.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 2 15/05/2008

Lý ngư vọng nguyệt: Có thể nói đây là một trong những bức tranh đẹp trong số những bức tranh đẹp nhất của nghệ thuật tranh dân gian Việt Nam. Vẻ đẹp toát lên ngay từ hình tượng độc đáo với một bố cục rất ấn tượng, nhưng hài hòa và cân đối. Nhưng chính biểu tượng của bức tranh đã làm nên sự vi diệu, sâu lắng và là sự minh triết trong bức tranh này.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 3 15/05/2008

Đánh ghen: “Măng non nấu với gà đồng/ Ngon thì vô thử xem chồng về ai?”Măng non nấu với gà đồng thì quả là ngon thật. Măng non thì giòn mềm, gà đồng thịt săn chắc ngọt nước. Thật là một sự hòa hợp tuyệt vời của khoa ẩm thực. Nhưng ở đây nó còn hàm chứa một nghĩa khác, ám chỉ người chồng lăng nhăng kiểu “mèo mả, gà đồng” kiếm gái tơ (măng non).

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 4 15/05/2008

Hái dừa“Khen ai khéo dựng nên dừa.Kẻ tung người hứng cho vừa lòng nhau”Bức tranh miêu tả cảnh hái dừa thật vui mắt. Hình ảnh trong tranh cho chúng ta một sự cảm nhận về một cuộc sống trong sự yên bình hạnh phúc. Người viết cho rằng: nội dung bức tranh lưu truyền hàng ngàn năm trong dân gian có lẽ không thể chỉ đơn giản như vậy.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III 15/05/2008

Phần III - Tranh dân gian Việt Nam với lịch sử và huyền thoại - Tranh nhân vật lịch sử Việt Nam. Chúa Mẫu Thoải: Đây là một nhân vật huyền thoại. Sự tích của bà chúa Mẫu Thoải (thủy) nói bà là con gái của Lạc Long Quân xưa ở hồ Động Đình, phía nam sông Dương Tử. Có chồng là Kình Xuyên là một vị hoàng tử. Chồng bà có vợ nhỏ là Thảo Mai. Thảo Mai vốn là người đàn bà điêu ngoa, ti tiện thường hay dèm pha, nói xấu bà.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III - 2 15/05/2008

Bà Triệu: Đây là một bức tranh lịch sử được khẳng định ngay từ tên gọi, lưu truyền trong dân gian và hình tượng trên tranh. Tuy trên tranh không có lời chú như tranh Hai Bà, nhưng thể hiện Bà Triệu theo như truyền thuyết về hình tướng và tính cách của bà là ngực lớn, khí phách hiên ngang.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III - 3 15/05/2008

Đinh Tiên Hoàng: Bức tranh người viết trình bày với bạn đọc trên đây là bức tranh đẹp nhất có nội dung nói về vị Hoàng đế nổi tiếng này. Những nhà nghiên cứu tranh dân gian nhận xét thấy rằng tất cả những bức tranh nói về ngài đều chỉ thể hiện thời thơ ấu, không thấy có tranh thể hiện ngài lúc tại vị.

Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I 14/05/2008

Phần I - Thuyết âm dương ngũ hành và tranh dân gian Việt Nam. Lưỡng nghi sinh tứ trượng: Bức tranh này tự nó đã khẳng định nội dung triết học về sự khởi nguyên của vũ trụ qua ngay hàng chữ được ghi trên bức tranh. Nhưng có vẻ như nó chỉ nhằm nói lại một câu trong Hệ từ của kinh Dịch: “Thị cố Dịch hữu Thái Cực, thị sinh lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái”.