Thành Đa Bang và trận đánh quyết định số phận nhà Hồ 28/09/2016

Sự sụp đổ của thành Đa bang không chỉ chôn vùi sự nghiệp của vương triều Hồ, mà còn đánh dấu sự thất bại của phép dùng binh chỉ đơn thuần dựa vào quân đội, vũ khí, thành quách trong điều kiện phải lấy nhỏ đánh lớn của cuộc chiến tranh giữ nước lúc bấy giờ.

Cách thức trang phục qua các thời đại và tính linh hoạt trong cách mặc của người Việt 17/11/2008

Theo chủng loại và chức năng, trang phục gồm có đồ mặc phía trên, đồ mặc phía dưới, đồ đội đầu, đồ đi chân và đồ trang sức. Theo mục đích, có trang phục lao dộng và trang phục lễ hội. Theo giới tính, thì có sự phân biệt trang phục nam và trang phục nữ.

Hùng Vương dựng nước - Tập IV - 10 02/11/2008

Đất nước và con người thời Hùng Vương: Dựa trên thành tự của khoa học lịch sử (khảo cổ học, cổ sử, nhân học, dân tộc học, ngôn ngữ học lịch sử…) trong vòng mười năm trở lại đây, mấy năm nay giới sử học ở nước ta đã nhất trí đặt vấn đề đi sâu tìm hiểu một cách có hệ thống những giai đoạn của lịch sử dân tộc trước cuộc xâm lược của nhà Hán, trước hết là thời kỳ lịch sử Hùng Vương.

Đoạn sông ngắn với những vụ án oan “động trời”… (Phần 3) 01/11/2008

Ngày càng có nhiều người ao ước một lần được đến dầm lòng ở Lệ Chi Viên để… khóc. Đó là một sự thật không cần giải thích, là những xúc cảm tử tế của người đời dành cho tài ba và nhan sắc oan khiên. Tôi nghĩ, phải người ham đọc, ham hiểu và ưa sống nội tâm, có cái Tâm sâu thẳm lắm, thì người ta mới nảy ra cái ý định tìm về “hiện trường” của thảm án kinh hoàng đệ nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam xảy ra đã 566 năm trước kia.

Đoạn sông ngắn với những vụ án oan “động trời”… (Phần 2) 31/10/2008

Bài 2: Giải ảo nghi án “quan Thái sư hóa hổ, giết vua”! Người ta bảo, các nhà khảo cổ, các nhà địa chất và mấy bác làm sử là những người tiêu thời gian hoang phí nhất, sai số hằng ngày của họ (thậm chí) là cả thế kỷ, món ưa thích của họ là những kỷ nguyên xa xôi như… không có thật với toàn những triệu triệu tỷ tỷ năm mà ở đó con người bé hơn cả những hạt cát trong hệ thiên hà.

Đoạn sông ngắn với những vụ án oan “động trời”… (Phần 1) 30/10/2008

Sông Đuống kỳ tích và kỳ ảo cả đôi bờ, cả trong trận mạc xưa lẫn trong ngun ngút thơ văn. Nếu thi sỹ Hoàng Cầm tiếp tục “anh đưa em về Sông Đuống”, con sông nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ ấy, thì bây giờ vẫn cứ gặp ở ven sông cả cái Bốt Hồ xám ngoét, sừng sững, tang thương tội ác quân thù, kiểu “lưỡi dài lê sắc máu”.

Hùng Vương dựng nước - Tập IV - 9 25/10/2008

Góp bàn về văn hóa Đông Sơn: Văn hóa Đông Sơn nói chung và di chỉ Đông Sơn nói riêng, từ lâu đã trở thành đề tài được các nhà khảo cổ học, sử học,… trong nước và nước ngòai chú ý bàn luận tới. Nhưng đến nay vẫn còn nhiều vấn đề chưa nhất trí được như nội dung, phạm vi phân bố, niên đại, nguồn gốc, tính chất,… Sở dĩ chưa nhất trí được là do nhận thức của mỗi người, song cũng do một nguyên nhân khá quan trọng là tài liệu còn quá ít.

Hùng Vương dựng nước - Tập IV - 8 17/10/2008

Các giai đọan phát triển của văn hóa Phùng Nguyên qua hoa văn đồ gốm. Một trong những vấn đề khảo cổ học có tầm quan trọng đáng kể hiện nay là việc tìm hiểu văn hóa Phùng Nguyên (1). Việc tìm hiểu nó sẽ giúp cho chúng ta giải quyết nhiều vấn đề khảo cổ học khác, trong đó có vấn đề đang được đề ra ấp thiết: vấn đề lịch sử thời Hùng Vương – thời kỳ dựng nước và giữ nước đầu tiên của dân tộc ta.

Hùng Vương dựng nước - Tập IV - 7 16/10/2008

Về khái niệm thời Hùng Vương: Thế nào và lúc nào là thời Hùng Vương? Thời gian vừa qua, các nhà nghiên cứu, mặc dù đã có nhiều suy nghĩ, nhưng chưa có dịp trực tiếp bàn bạc nhiều về vấn đề này, mà thường chỉ qua cách gọi tên cho quãng thời gian mà mình nghiên cứu, vắn tắt gọi quan điểm của mình, gián tiếp nói quan điểm của mình. Tẩn mẩn sa vào chuyện chữ nghĩa, chúng tôi đã thử thu nhặt những từ mà các nhà nghiên cứu đã chọn dùng để mệnh danh cho quãng thời gian lịch sử mà mình nghiên cứu.

Hùng Vương dựng nước - Tập IV - 6 15/10/2008

Thời kỳ dựng nước và giữ nước đầu tiên qua tài liệu khảo cổ học Tới nay, trong khi nghiên cứu vết tích vật chất của thời kỳ Hùng Vương, ta thường dùng một trong những khái niệm cơ bản của khảo cổ học là thuật ngữ “văn hóa khảo cổ”, để khái quát nó. Chúng tôi xin không làm như thế, mà phân chia những vết tích đó theo giai đoạn phát triển của một chính thể thống nhất:

Hùng Vương dựng nước - Tập IV - 5 14/10/2008

Các giai đoạn phát triển văn hóa thời Hùng Vương: Những truyền thuyết về họ Hồng Bàng, về các vua Hùng, từ lâu, mọi người đều đã biết (tuy chưa đầy đủ). Những đoạn chép về sự tích các vua Hùng dựng nước Văn Lang trong các sách sử, truyện ký, cũng đã không còn xa lạ đối với chúng ta từ bao thế kỷ nay. Nhưng, những di tích và quá trình phát triển văn hóa thời Hùng Vương thì chưa mấy ai rõ hoặc chưa nhận thức ra.

Người Miêu: Lịch sử của một dân tộc lưu vong - 1 06/10/2008

Qua cuộc chiến Đông Dương và Việt Nam, sự liên hệ của các sắc tộc miền núi đã đóng một vai trò không kém phần quan trọng, thường được báo chí Tây phương nhắc đến, nhất là ở Lào. Khi cuộc chiến kết liễu với sự thắng thế của phe cộng sản vào giữa thập niên 70, đã có một làn sóng di dân tị nạn ồ ạt kéo dài nhiều năm sau đó.

Người Miêu: Lịch sử của một dân tộc lưu vong - 2 06/10/2008

Về sau, nhiều nhà sử học đồng ý rằng trong thời cổ đại giống H'mông xuất phát từ châu Âu, di dân dần đến vùng đồng khô Siberia (Tây Bá Lợi Á), rồi mới đến định cư ở lưu vực sông Hoàng-hà vài ngàn năm trước. Huyền thoại của dân tộc Hmong còn lưu truyền vẫn nhắc đến tổ tiên của họ vốn đã sống ở một vùng quanh năm tuyết phủ, băng giá, ngày và đêm kéo dài đến cả 6 tháng. Với người Hmong sống ở vùng nhiệt đới Đông Nam Á, chẳng hề thấy tuyết cho nên ngôn từ họ dùng để kể chuyện là "nước cứng" và "cát trắng mịn".

Người Miêu: Lịch sử của một dân tộc lưu vong - 3 06/10/2008

Chấm dứt một thời oanh liệtĐến năm 907, nước Tầu lại bị loạn lạc với thời kỳ Ngũ đại (Lương, Đường, Tấn, Hán, Chu) và Thập quốc (907 - 960), nhà Hậu Chu cố đánh lấy vương quốc Hmong. Đến khi nhà Tống tái thống nhất Trung quốc (Sung: 960-1279), lại cử binh giành lại các đất vùng Hồ-bắc và Hồ-nam. Trong các cuộc giao tranh toàn bộ vương triều của Hmong bị tiêu diệt, và đây cũng là bước ngoặc lịch sử chấm dứt thời vàng son của bộ tộc Miêu.

Người Miêu: Lịch sử của một dân tộc lưu vong - 4 06/10/2008

Số phận vẫn còn bi đát: Năm 1616, người Mãn Châu là hậu duệ của nước Kim lại bắt đầu cường thịnh, Nỗ-nhỉ-cáp-xích quật khởi ở miền Liêu Ninh xưng là Thái-tổ và đặt tên nước là Hậu Kim, đặt đô ở Thẩm-dương chống lại nhà Minh. Năm 1636, Hoàng Thái Cực kế vị vua cha, đổi tên nước là Đại Thanh đi chinh phục Triều Tiên, Nội Mông Cổ và miền Đông Bắc của Minh triều và đến năm 1644 thì Thuận Trị dứt được nhà Minh, thiết lập Thanh triều ở Trung Quốc (Ch'ing hay Qing: 1644 - 1911).

Người Miêu: Lịch sử của một dân tộc lưu vong - 5 06/10/2008

Miêu tộc vào Việt NamTrước đấy từ năm 1815 đến 1818 đã có người Miêu chạy thoát đến cư ngụ ở Đồng Văn. Sau đó một nhóm tách ra di dân đến vùng bắc của ngọn núi Fan Si Pan, rồi bỗng dưng vài năm sau không ai tìm thấy dấu vết của họ đâu nữa, làng mạc bị bỏ hoang.