Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 2

Ngày đăng: Thứ năm 15/05/2008 12:00:00 (GMT +7)

Lý ngư vọng nguyệt Tranh dân gian hàng Trống

Cá chép là loài cá nước ngọt rất phổ biến, theo truyền thuyết nó được lựa chọn làm biểu tượng cho ý thức vươn lên trong cuộc sống: loài cá ứng cử cho đẳng cấp cao nhất trong vũ trụ là Rồng. Hình tượng cá chép trong tranh kết hợp với một hình tượng qui ước làm nên tính minh triết của bức tranh. Đó chính là mặt trăng và bóng trăng soi đáy nước. Trên thực tế, không có bóng trăng soi đáy nước, mà chỉ có bóng trăng soi mặt nước. Bóng trăng soi đáy nước trong bức tranh này là một hình tượng qui ước. Hình tượng bóng trăng đáy nước là biểu tượng cho ảo ảnh của một giá trị đích thực được biểu tượng bằng mặt trăng trên không gian. Hình tròn của mặt trăng là biểu tượng của sự hoàn thiện, viên mãn đích thực. Nhưng con cá chép trong tranh lại không tìm về giá trị đích thực, mà lại tìm những ảo ảnh của cuộc đời. Phải chăng hàm nghĩa của bức tranh muốn nhắn gửi thế nhân: Hãy tìm về sự hoàn thiện, viên mãn của con người. Lời chú của bức tranh: “Lý ngư vọng nguyệt”, chính là sự minh chứng cho tính minh triết sâu sắc của bức tranh này, qua biểu tượng tuyệt vời của nó (*).

* Chú thích: Nếu bức tranh này được chú là: “Lý ngư vọng nguyệt ảnh” (Cá chép nhìn bóng trăng) thì nó sẽ gần tính hiện thực hơn; nhưng tính minh triết và sự sâu lắng sẽ gần như không còn nữa, khi cũng có nhiều nhận xét khác nhau cho bức tranh này.

 

Mời xem các phần khác:

  1. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Lời nói đầu
  2. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần dẫn nhập
  3. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I
  4. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 1
  5. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 2
  6. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 3
  7. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 4
  8. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 5
  9. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 6
  10. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 7
  11. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần I - 8
  12. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II
  13. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 1
  14. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 3
  15. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần II - 4
  16. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III
  17. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III - 1
  18. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III - 2
  19. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần III - 3
  20. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần IV
  21. Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam - Phần kết luận

Bài viết cùng chuyên mục

Chọi trâu: Nội dung trực tiếp của bức tranh này thể hiện một tục lệ thường thấy trong lễ hội ở một số địa phương của Việt Nam. Giữa tranh là một ...

Tam dương khai thái: Đây là một trong những bức tranh đẹp vì tính cân đối với đường nét sinh động và màu sắc hài hòa. Hình tượng trong tranh này vừa có ...

Tranh Trê và Cóc: Bức tranh Tranh Trê và Cóc này thực chất là sự minh họa cho câu truyện truyền miệng trong dân gian: “Truyện Trê và Cóc”. Do đó, người viết ...

Nguyễn Vũ Tuấn AnhTrung tâm nghiên cứu Lý học Đông PhươngNhà xuất bản văn hóa thông tinThầy đồ CócĐây là một bức tranh khá phổ biến thuộc dòng tranh dân ...

Tranh Đàn Lợn và Nguyên lý “Thiên nhất sinh thủy, địa lục thành chi”Một trong những bức tranh dân gian phổ biến và nổi tiếng của làng Đông Hồ là tranh ...

Hà Đồ Lạc thư và tranh thờ Ngũ Hổ: Bức tranh dân gian được trình bày ở trang bên chắc không xa lạ với các bậc huynh trưởng. Đó là bức tranh thể hiện ...

Phần I - Thuyết âm dương ngũ hành và tranh dân gian Việt Nam. Lưỡng nghi sinh tứ trượng: Bức tranh này tự nó đã khẳng định nội dung triết học về sự khởi ...

Phần dẫn nhập: Người viết đã hân hạnh trình bầy với bạn đọc ba cuốn sách (Nxb VHTT tái bản 2002, có sửa chữa và bổ sung) là:”Thời Hùng Vương qua ...

Lời nói đầu: Nền văn minh của nước Việt Nam hiện nay là sự kế tục một truyền thống văn hiến trải gần năm ngàn năm lịch sử. Đây là niềm tự hào ...

Trong khoa học, những thông tin làm thay đổi những “hiểu biết đã được nhiều người công nhận” không phải không có tiền lệ. Chính những hiểu biết mới ...