Lễ "Tằng cẩu" của phụ nữ Thái đen

Ngày đăng: Thứ sáu 02/01/2009 12:00:00 (GMT +7)

Lễ Tằng cẩu (lễ búi tóc ngược lên đỉnh đầu khi đã có chồng) ở Sơn La được người Thái đen hết sức coi trọng, để lại nhiều dấu ấn không phai mờ trong suốt cả cuộc đời  người phụ nữ dân tộc này.

 

Người phụ nữ Thái đen với mái tóc búi ngược lên đỉnh đầu. Ảnh website Sơn La.

Trước ngày cưới, nhà trai chuẩn bị 1 sải piêu, khít, đôi vòng tay và hoa tai bạc, nhẫn vàng hoặc bạc, trâm cài tóc, chiếc gương nhỏ, chiếc lược sừng và 1 lọn độn tóc đem sang nhà gái tặng cô dâu.

Sáng ngày làm lễ Tằng cẩu, nhà trai cử một đoàn sang nhà gái gồm 3 - 5 thiếu nữ trẻ đẹp và thiếu phụ khoẻ mạnh, tháo vát, am hiểu sâu sắc phong tục, tập quán và thông thạo động tác búi tóc ngược cho cô dâu mới. Phía nhà gái cũng có số người tương ứng , trong đó có hai thiếu nữ làm phù dâu, thường là bạn thân của cô dâu.

Lễ Tằng cẩu được thực hiện theo từng bước rất cụ thể, chặt chẽ và độc đáo. Trước tiên là phần gội đầu cho cô dâu mới.

Vào một buổi sáng đẹp trời, khi sương đã tan, ánh mặt trời đã trải rạng rỡ trên khắp núi rừng thì tại Ta bản (bờ suối), hai cô gái phù dâu sẽ giúp cô dâu xõa tóc và gội đầu bằng Nặm khảu má (nước ngâm gạo nếp) đựng sẵn trong ống tre nứa cùng với nước đun lá bưởi, lá xả, tre ngà, hương nhu, long não.

Dưới làn nước trong mát của dòng suối, cô dâu xák phôm (rũ tóc) với ý niệm nước suối cuốn trôi đi tất cả những gì mòn cũ của ngày quá khứ để được nhẹ nhàng, thanh sạch bước qua một cuộc sống mới.

Gội xong, cô dùng tay quay tròn tóc trên không để văng hết nước, chóng khô, sau đó vấn tóc quanh đầu rồi cùng chúng bạn trở về bản.

Từ chân cầu thang, cô được đón rước và bước chậm rãi lên từng bậc lên nhà sàn. Đến Tang chan (ngoài sàn) cô ngồi vào giữa một hàng ghế mây, hướng về phía mặt trời mọc. Hai thiếu nữ phù dâu cùng phụ nâng khay đựng đồ trang sức do nhà trai mang sang.

Nai cẩu, người được chọn để Tằng cẩu cho cô dâu, đứng ở phía sau lưng cô, nhẹ nhàng chải tóc rồi dùng hai tay vuốt ngược tóc từ phía sau gáy lên kèm theo lọn tóc độn và búi cuốn chặt lại từ trái sang phải hoặc ngược lại.

Khi búi tóc đã hoàn chỉnh, Nai cẩu khẽ nâng chiếc trâm bằng bạc xuyên búi tóc để giữ cho cẩu không thể xổ rối tung và chiếc trâm bạc xinh xắn nổi bật trên nền đen óng mượt của búi tóc cô dâu mới.

Lễ Tẳng cẩu xong, Nai cẩu khẽ hát những lời dặn dò yêu thương và chúc mừng hạnh phúc cho tình yêu đôi lứa: “Mái tóc dài, chải cho mượt/Búi ngược lên thành "Tằng cẩu”/Từ nay về sau, người đã có chồng/Nước không đổi dòng/Lòng không đổi hướng, con ơi”.

Bài viết cùng chuyên mục

Người Mông có tục kéo con gái về làm vợ. Khi người con trai quen biết một người con gái và muốn cô gái đó làm vợ họ sẽ đi kéo cô gái về nhà. Để kéo ...

Ở nhiều làng quê của Việt Nam, cứ vào những ngày Lễ, Tết, người dân lại cùng nhau "ăn đụng", "đánh đụng". Việc này thường làm với những món thực ...

Đền Chiêu Trưng hay còn gọi là đền Võ Mục là một ngôi đền đẹp thuộc xã Thạch Bàn, huyện Thạch Hà. Nơi đây là thờ Lê Khôi, một vị tướng thời Lê ...

Lệ Châu hội quán là nhà thờ tổ nghề thợ bạc tại TP. Hồ Chí Minh, tọa lạc tại số 586 đường Trần Hưng Đạo B, phường 14, quận 5 . Đây là một ngôi nhà ...

Người Vân Kiều ở Quảng Trị quan niệm tình yêu, hôn nhân là bước đánh dấu sự trưởng thành thực sự của mỗi con người, là khi con người đã tự ý thức ...

Dân tộc Pà Thẻn có khoảng trên 5.000 người sống tập trung chủ yếu ở hai huyện Bắc Quang (Hà Giang) và Chiêm Hoá (Tuyên Quang). Ở đây vẫn còn lưu giữ nhiều ...

Các dân tộc ít người ở Tây Nguyên, nhìn chung theo đa thần giáo. Với tâm hồn thuần phác còn in đậm dấu ấn của tư duy con người thời nguyên thuỷ, họ cho ...

Bài chòi là một loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống đặc sắc của miền Trung nói chung, Quảng Nam nói riêng. Vào mỗi dịp lễ Tết, ở vùng nông thôn ...

Ca dao, dân ca là giai điệu đời sống tình cảm của người Việt Nam. Lấy cảnh ngụ tình là phương thức phô diễn nhiều nhất của ca dao dân ca. Ở Nam Bộ, tới ...

Lễ hội Katê được tổ chức mỗi năm một lần vào tháng 7 theo lịch Chăm.Lễ hội Katê là biểu hiện của một nửa cấu trúc lưỡng hợp thuộc về Dương ...