Khảo cổ học khẳng định niên đại Văn Miếu

Ngày đăng: Thứ tư 09/06/2010 12:00:00 (GMT +7)

Nhân kỷ niệm 900 năm Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tạp chí Khảo cổ học số 5 - 6 năm 1970 có nhắc đến việc cần tìm dấu vết Văn Miếu thời Lý và Trần.

Theo sử sách, Văn Miếu - trường đại học đầu tiên của Việt Nam được thành lập vào thời Lý Thánh Tông (1070), tiếp theo là Quốc Tử Giám lập năm 1077 thời Lý Nhân Tông.

Nhưng do các ghi chép ít và cách ghi không thống nhất của một số tài liệu khác nên có người nghi ngờ niên đại khởi dựng của Văn Miếu. Bởi vì dấu tích của Văn Miếu hiện còn đều là thuộc thời Lê và thời Nguyễn.

Việc thám sát ở khu Khải Thánh (Văn Miếu) đã cho thấy có dấu tích của Văn Miếu xưa nằm dưới lòng đất với một địa tầng dày 2,30m.

Địa tầng ở đây có thể chia thành ba lớp:

Lớp trên là lớp đất mặt có chứa di vật nhiều thời kỳ cho đến thời cận hiện đại.

Lớp giữa dày trung bình 60 - 80cm có chứa các mảnh gạch ngói, gốm sứ của nhiều thời kỳ khác nhau: mảnh gốm Lý - Trần nằm lẫn với gốm sứ thế kỷ XVI - XVIII.

Lớp dưới cùng có màu nâu đen, hiện vật gốm sứ nằm trong khoảng niên đại thế kỷ X - XII.

Do các hố đào đều là hố thám sát cho nên chúng ta chưa tìm thấy các nền móng kiến trúc ở đây. Tuy nhiên các di vật đã cho thấy ở đây có sự tồn tại của các kiến trúc từ thời Lý đến thời Lê.

Vật liệu xây dựng thời Lý là các mảnh đất nung trang trí hình rồng, phượng, uyên ương, sen, có cả các mảnh tượng rồng rất lớn.

Có những viên gạch thời Lý được trang trí cả một hình tháp cao tầng rất đẹp đã thấy ở các di tích thời Lý ở Chương Sơn (Nam Định), số 18 Hoàng Diệu (Hà Nội). Cũng trong thời Lý, còn tìm thấy đồ gốm men dáng thanh mảnh, kỹ thuật trang trí trau truốt, hoa văn tinh tế.

Sang thời Trần, vật liệu xây dựng tiếp tục phát triển gần gũi với thời Lý. Tuy nhiên, các hình trang trí có xu hướng đơn giản hơn. Đồ gốm tìm thấy nhiều hơn.

Thời Lê, vật liệu xây dựng và đồ gốm đều tìm thấy nhiều. Đó là các loại gạch vồ, các loại gạch thỏi có trang trí hoa văn lá uốn lượn hình sin, các mảnh diềm ngói trang trí.

Đồ gốm bao gồm cả gốm Việt Nam và gốm Trung Quốc.

Tất cả đã nói rằng khu vực Văn Miếu xưa có các kiến trúc lớn, đẹp từ thời Lý và thời Trần.

Dựa theo đặc điểm di vật thì có thể thấy Văn Miếu đã được xây dựng từ thời Lý và càng về sau càng được mở rộng hơn, quy mô lớn nhất là thời Lê.

Với bằng chứng này chúng ta có thể tin tưởng vào niên đại năm 1070 của trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Đồng thời, đây cũng chính là điểm mốc quan trọng để xác định vị trí của Hoàng thành Thăng Long thời Lý - Trần - Lê khi ta nghiên cứu vị trí của Hoàng thành Thăng Long trên các bản đồ cổ thời Lê.

Cuộc thám sát Văn Miếu rất nhỏ, nhưng đã mang lại khám phá thú vị cho niên đại cổ xưa của di tích. Lòng đất Văn Miếu hẳn còn giữ gìn nhiều điều thú vị hơn nếu tương lai chúng ta có dịp nghiên cứu.

Nguồn tin: Trích Tổng tập Nghìn năm văn hiến Thăng Long (theo VGPNews)

Bài viết cùng chuyên mục

Tôi không có ý trình bày ở đây với quý ngài về quá trình tiến hóa của tiếng nước Nam trong quá khứ, về lịch sử nguồn gốc và sự hình thành của nó. ...

7. Anh linh thánh Gióng. Trên đã thuật về mười một vị có cấp bộ cao nhất tử trận. Kế tiếp là hai mươi bốn vị ở cấp trung, nhưng chết rất oai hùng. ...

II - 2 - 1. Về nghi vấn thứ nhất,Người chỉ đạo cuộc chiến là Linh Nhân hoàng thái hậu.Người chỉ đạo, cũng là người nắm vững guồng máy cai trị, bảo ...

(Tựa bộ Nam Quốc Sơn Hà)Thư viết cho tuổi trẻ tộc Việt Để giải những nghi vấn lịch sử : Những giòng dưới đây tôi viết dành cho tuổi trẻ Việt, chưa ...

Cuối thế kỷ XIV, nhà Trần sụp đổ kéo theo sự suy thoái của Phật giáo. Đến thời kỳ Nho giáo lên ngôi- Đây là lúc các mã văn hóa Phật giáo trở về với ...

Số sắc phong, sắc chỉ, quyết định có giá trị này đang được lưu giữ tại nhà ông Nguyễn Văn Lộc (TP Đồng Hới - Quảng Bình), liên quan đến việc bổ ...

Khoa cử triều Lý ( 14/04/2010)

Trong 215 năm, nhà Lý tổ chức được 8 kỳ thi Đại khoa, đào tạo được một số lượng trí thức tiêu biểu, đặt nền móng cho công cuộc giáo dục, khoa cử ...

Từ hơn 240 ngàn cổ vật đến hàng trăm ngàn mảnh vỡ là gốm sứ thu nhặt từ con tàu cổ đắm vùng biển Cù lao Chàm Hội An (Quảng Nam), một cuộc khai quật ...

Vào những năm 20 của thế kỷ trước, bà Colani đến từ nước Pháp, chuyên gia nghiên cứu về hang động, địa chất, khảo cổ đã khai quật được nhiều ...

“Từ lúc có trời đất thì có núi sông. Nước nào có phận nước ấy. Việc định giới hạn để ngăn cách là việc cần phải làm trước tiên khi mới dựng ...