Gốm Phù Lãng

Ngày đăng: Thứ hai 16/11/2009 12:00:00 (GMT +7)

Nằm bên dòng sông Cầu thơ mộng, làng Phù Lãng (huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh) được coi là nơi phong cảnh hữu tình hiếm có của vùng Kinh Bắc. Cùng với gốm Bát Tràng, Chu Đậu, Đồng Nai, Sông Bé... gốm Phù Lãng đã tồn tại và phát triển rất lâu đời, gắn bó với con người nơi đây trong hầu hết các hoạt động của đời sống kinh tế, xã hội...
Qua một số công trình nghiên cứu gần đây, các nhà khảo cổ và mỹ thuật đã giả thiết rằng: Nghề gốm Phù Lãng được hình thành và phát triển ở đây vào khoảng thời Trần, thế kỷ XIV. Hiện nay, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, một số nhà sưu tập còn lưu giữ và trưng bày một số sản phẩm gốm Phù Lãng có niên đại khoảng thế kỷ 17 - 19.

Gốm Phù Lãng có nét sắc thái riêng biệt, đó là những sản phẩm gốm men nâu, nâu đen, vàng nhạt, vàng thẫm, vàng nâu... mà người ta gọi chung là men da lươn. Thêm nữa, nét đặc trưng nổi bật của gốm Phù Lãng là sử dụng phương pháp đắp nổi theo hình thức chạm bong, còn gọi là chạm kép, màu men tự nhiên, bền và lạ; dáng của gốm mộc mạc, thô phác nhưng khỏe khoắn, chứa đựng vẻ đẹp nguyên sơ của đất với lửa, và rất đậm nét của điêu khắc tạo hình.

Dấu ấn để lại khắp châu thổ sông Hồng là những dấu ấn tín ngưỡng như rồng, phượng, hạc, lư hương, đỉnh, đài thờ, tứ linh, nghê... trên các chùa, đình, miếu, nhà thờ, tháp...

Gốm đã có mặt trong các gia đình, nhất là vùng thôn quê Bắc Bộ và miền Bắc Trung Bộ, các loại gốm gia dụng như chum, vại, chĩnh, lọ, lục bình, siêu ấm...

 

 


Ngày nay, gốm đã phát triển thành những mặt hàng dân dụng như chậu cảnh, gạch ốp trang trí, gạch lát nền, phù điêu, tranh gốm, tượng phụ nữ, biểu tượng logo...

Hiện nay, sau nhiều năm mở cửa, thực hiện cơ chế thị trường, đất nước đã thực sự hội nhập. Ngành gốm nói chung cũng phải biến đổi để phù hợp với thị trường và đời sống đương đại. Nhiều người con của làng Phù Lãng không còn bằng lòng với "bảo bối gia truyền" mà đã cố công đi học ở khoa điêu khắc của trường Đại học Mỹ thuật và Mỹ thuật công nghiệp. Có nghệ nhân trẻ đã phải vét đến đồng tiền cuối cùng để đi tham quan thị trường và công nghệ sản xuất gốm ở nhiều nước trên thế giới. Tiêu biểu nhất trong lớp trẻ là Vũ Hữu Nhung, một nghệ nhân biết sáng tạo, kết hợp thành công giữa gốm truyền thống và hiện đại, đã tạo ra được một dòng gốm mới được gọi là Gốm Nhung.

Gốm Nhung là con đường mới đi vào mỹ nghệ, vào nghệ thuật trang trí. Nó giành lấy chỗ cho mình trong những nội thất tân thời... Bằng những khổ công tìm tòi, Gốm Nhung đã phát lộ ra cái đẹp bản chất của gạch, gỗ, đá, vải, mây tre, cây cỏ và thể hiện chúng trên chất liệu của gốm một cách đa hình, đa sắc...

 

Những năm vừa qua, nhằm bảo vệ và phát triển làng nghề, nhà nước và địa phương đã tổ chức làng Phù Lãng là một trong tuyến du lịch làng nghề do cộng đồng Pháp ngữ vương quốc Bỉ tài trợ với sự tham gia của Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTT), qua đây đã quảng bá tuyên truyền cho khách thập phương về một vùng đất, một làng quê đã biết kế thừa di sản văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại.

Bài viết cùng chuyên mục

Dù không phải là mùa lễ hội, song Phủ Giầy, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, vẫn nhộn nhịp người, xe, nghi ngút khói hương, rộn ràng tiếng đàn, lời hát. ...

Nói đến nghệ thuật thưởng trà Việt Nam người ta thường nhắc đến thú uống trà của người Hà Nội. Vẻ thanh lịch, trang nhã, sự cầu kỳ trong ẩm thực ...

Tết Trung Thu theo Âm lịch là ngày rằm tháng 8 hằng năm. Đây là ngày tết của trẻ em, còn được gọi là "Tết trông Trăng". Trẻ em rất mong đợi được đón ...

Mỗi độ xuân về, khi cành đào tung hoa, cây ngô trổ mầm, những phiên chợ rộn ràng người mua bán, cũng là lúc thanh niên nam nữ người Mông có cơ hội tìm ...

Cô gái Chăm chầm chậm đi quanh, đôi bàn tay ve vuốt nhẹ nhàng… Chỉ sau vài vòng đi của cô, dáng hình của chiếc bình đã dần dần hiện ra. Du khách ngẩn ngơ ...

Thờ tổ nghề là một truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam, thể hiện sự biết ơn những vị sáng lập, mở mang tri thức ngành nghề cho người dân. Tổ ...

“Miếng trầu là đầu câu chuyện”, trầu cau là “đầu trò tiếp khách”, lại là biểu tượng cho sự tôn kính, phổ biến dùng trong các lễ tế thần, tế gia ...

Dọc hai bên đường Hồ Chí Minh lịch sử, đoạn qua huyện Đắc Glây (Kon Tum), chúng ta dễ nhận thấy rất nhiều gia đình có những đống củi được cắt bằng ...

Hát Đúm ( 25/08/2009)

Từ rất lâu, mỗi người dân Việt Nam nói chung, người dân TP Hải Phòng nói riêng đều biết về Lễ hội truyền thống hát đúm ngày xuân của các xã Phả Lễ, ...

Ít ai biết giữa rừng đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang lại tồn tại một quần thể phố cổ - chợ cổ hàng 100 năm tuổi. Với những nét kiến trúc cổ xưa, còn ...