Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần III - Phụ chương

Ngày đăng: Thứ bảy 21/06/2008 12:00:00 (GMT +7)

Có không ít những nhà nghiên cứu cho rằng ngôn ngữ Việt Nam phần lớn có xuất xứ từ ngôn ngữ Hán. Có nhà nghiên cứu thống kê được khoảng 30.000 từ tiếng Việt liên hệ với từ Hán Việt; thậm chí có những từ rất thông dụng mà có thể nói rằng: khi đến tuổi yêu đương, người ta không cần phải có tư duy ngôn ngữ cũng có thể có quan niệm về nó, cũng có sự liên hệ với từ Hán Việt. Chính sự liên hệ quá nhiều này đã chứng tỏ tính phi lý – nếu ai đó có quan niệm cho rằng ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam có nguồn gốc từ ngôn ngữ và văn hóa Hán. Bởi vì – (chính vì sự liên hệ quá nhiều đó) – chúng ta đặt vấn đề ngược lại: nếu như không có sự liên hệ về ngôn ngữ thì người Việt nói như thế nào? Những sự liên hệ về ngôn ngữ nói trên có thể do nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân chủ yếu của hiện tượng trên xảy ra trong quá trình phát triển tự nhiên của những hiện tượng xã hội trong thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn 1000 năm (đây không phải là con số để đọc trong một giây), đã làm xuất hiện những khái niệm mới khi trung tâm của nền văn minh và sự phát triển thuộc về Hoa Hạ. nhưng nếu từ đó liên hệ đến vấn đề nguồn gốc văn hóa thì rõ ràng là một điều phi lý. Bây giờ chúng ta bắt đầu từ quân Tượng trên bàn cờ tướng.
Trong văn học dân gian Việt Nam còn lưu truyền một câu truyện mà hầu hết người Việt Nam đều biết; đó là truyện “Hồn Trương Ba, xương da anh hàng thịt”. Câu truyện kể lại rằng:

Ngày xưa có anh Trương Ba rất giỏi đánh cờ tướng. Có một lần anh dồn đối phương vào thế bí rồi hãnh diện nói rằng: “Thế cờ này, đến Đế Thích cũng không gỡ nổi”. Không ngờ Đế Thích hiện ra thật và chỉ vài nước cờ là Trương Ba đang thắng hóa thua. Anh thờ Đế Thích làm thầy dạy cờ mình. Đế Thích cho anh mấy nén nhang (hương) để khi cần thắp lên gọi Ngài. Nhưng Trương Ba chết đột ngột. Vợ anh thắp hương thờ chồng, trong đó có mấy nén hương của Đế Thích cho. Đế Thích hiện lên. Vợ Trương Ba cầu xin Đế Thích làm cho chồng sống lại. Nhưng Trương Ba chết đã lâu, xác đã nát; nên Đế Thích mượn xác ông hàng thịt mới chết để nhập hồn Trương Ba vào. Như vậy, xác của anh hàng thịt, hồn của anh Trương Ba. Vợ anh hàng thịt và vợ anh Trương Ba kiện nhau ra cửa quan để giành chồng. Quan bắt một con lợn cho người sống lại làm thử, thì người này tỏ ra lúng túng. Quan cho chơi cờ, thì người này tỏ ra cao thủ. Quan xử người sống lại chính là Trương Ba.

Câu chuyện này hàm chứa mật ngữ của ông cha để lại với ý nghĩa sâu xa, cho biết nguồn gốc đích thực của nền văn hóa Đông phương bị khuất lấp bởi một hình thức khác. Ý nghĩa gần gũi của mật ngữ trong câu chuyện này là: nguồn gốc của cờ tướng xuất phát từ một nền văn minh khác du nhập vào Văn Lang, qua Văn Lang truyền sang văn minh Hán. Hiện tượng và là một bằng chứng cho vấn đề này chính là quân “Tượng” trong bàn cờ tướng. Trong quân sự, kể từ khi binh pháp Tôn Tử xuất hiện cho đến ngày hôm nay, người Hoa Hạ chưa bao giờ sử dụng voi trong chiến đấu. Vậy nguyên nhân nào để có con Tượng (voi) trong bàn cờ tướng? Việc sử dụng voi trong chiến đấu chỉ có ở Việt Nam, Ấn Độ và một số nước gần gũi ở Đông Nam Á. Từ hiện tượng này, liên hệ đến chữ “Tượng” trong “Tứ tượng” của kinh Dịch, cho chúng ta thấy một yếu tố về ngôn ngữ chứng tỏ rằng: ngay từ nguyên lý khởi nguyên của hệ thống của vũ trụ quan Đông phương đã gắn liền với nền văn minh Lạc Việt. Khi chữ “Tượng” trong “Tứ tượng” được vay mượn từ “Tượng“ với nghĩa Việt là “con voi”; một con vật mà chắc chắn rằng người Hoa Hạ chỉ nghe nói đến, hoặc biết đến khi tiếp xúc với văn minh Lạc Việt – lần đầu tiên, có lẽ là cuộc chiến của Mã Viện với Hai Bà Trưng.
Đoạn trích dẫn sau đây trong sách Bí ẩn của Bát quái do một số nhà nghiên cứu Trung Quốc hiện đại thực hiện, “Nhân dân Quảng Tây xuất bản xã” xuất bản năm 1993, tác giả Vương Ngọc Đức – Diêu Vĩ Quân – Tăng Lôi Quang (Nxb VHTT – 1996, người dịch Trần Đình Hiến, trang 61):

Tượng là thuật ngữ thường gặp trong học thuyết bát quái. “Tượng” vốn là tên một con thú, mượn mang ý nghĩa tượng trưng: hiện tượng, hình tượng.

Như vậy đã quá rõ, nếu Lão tử cưỡi trâu – một con vật vốn chỉ có ở miền Nam sông Dương Tử – chưa thể là một bằng chứng xác đáng cho vấn đề nguồn gốc văn hóa phương Nam của Đạo đức kinh, vì chỉ có một mình ông ta cưỡi trâu. Nhưng đây lại là con “Voi” mà tên nó được mượn để thay thế một thuật ngữ quan trọng, sử dụng phổ biến cho một học thuyết vũ trụ quan có tính nền tảng của văn hóa Đông phương cổ. Trong đời sống sinh hoạt của xã hội Trung Hoa cổ, voi không hề là một con vật gần gũi; toàn bộ cổ thư trước Tần chưa hề thấy có “Voi”, ngoại trừ chính kinh Dịch. Việc mượn một danh từ chỉ con vật mà người ta không biết, hoặc không thuộc hình ảnh phổ biến trong xã hội, nhằm diễn đạt một cái mà cho đến bây giờ cũng chẳng hiểu là cái gì (Tứ tượng) thì thật là một điều phi lý cho bất cứ một phương pháp luận nào. Đây là một hiện tượng bổ sung cho những vấn đề được minh chứng trong sách này, chứng tỏ kinh Dịch có nguồn gốc Lạc Việt bị Hán hóa và người ta đã hiểu sai lịch sử với nguồn gốc của nó.

Trong văn hóa dân gian Trung Quốc, hình ảnh con voi cũng là một biểu tượng của điềm lành. Cùng với sự giải mã một số truyện thần thoại được coi là của Trung Hoa ở trên, cho chúng ta một sự tin tưởng về một nền văn minh Văn Lang vĩ đại đã một thời bao trùm lên miền Nam sông Dương Tử.

 

Mời xem các bài khác:

  1. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Lời giới thiệu
  2. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Lời nói đầu
  3. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần dẫn nhập
  4. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 1
  5. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 2
  6. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 3
  7. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 4
  8. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 5
  9. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 6
  10. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 7
  11. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - Phụ chương
  12. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II
  13. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 1
  14. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 2
  15. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 3
  16. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 4
  17. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 5
  18. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 6
  19. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 7
  20. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 8
  21. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - Lời kết
  22. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III
  23. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 1
  24. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 2
  25. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 3
  26. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 4
  27. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 5
  28. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 6
  29. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 7
  30. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV
  31. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 1
  32. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 2
  33. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 3
  34. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 4
  35. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 5
  36. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 6
  37. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 7
  38. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 8
  39. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 9
  40. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 10
  41. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 11

Bài viết cùng chuyên mục

Chương IV: Căn nguyên của Bát quái. Hệ từ viết: “Thị cố Dịch hữu Thái cực, thị sinh Lưỡng Nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng”.Dịch hữu thái cực – Thị ...

Thuyết quái và thuộc tính Ngũ hành của quái vị Hậu thiên bát quái nguyên thủy. Trong văn hóa dân gian Việt nam còn lưu truyền một câu ca dao nổi tiếng mà hầu ...

Chương III: Sự lý giải thuộc tính ngũ hành của quái vị từ văn minh Văn Lang. Hà đồ và cấu hình Hậu thiên bát quái. Trong cổ thư chữ Hán đã ghi nhận vua ...

Sự tương quan cấu hình Hậu thiên bát quái và thứ tự 64 quẻ thuộc hệ thống hệu thiên. Lời mở đầu của phần III đã chứng tỏ với bạn đọc tính suy ...

Chương II: Truyền thuyết bà Nử Oa và trời và phương vị Hậu thiên bát quái. Nội dung truyền thuyết và những vấn đề liên quan đến phương vị hậu thiên bát ...

Chương I: Văn minh Văn Lang với Lạc thư Hà đồ. Truyền thuyết con Rồng cháu Tiên và Lạc thư Hà đồSự bí ẩn của Lạc thư Hà đồ – qua hàng ngàn năm – đã ...

Phần III: Văn minh Văn Lang và bí ẩn của bát quái. Thằng Bờm: Thằng Bờm có cái quạt mo/ Phú ông xin đổi ba bò chín trâu/ Bờm rằng: Bờm chẳng lấy trâu/ Phú ...

Lời kết: Một điều kỳ lạ là trong khi kinh Dịch và những vấn đề liên quan qua cổ thư chữ Hán – được các học giả trên thế giới quan tâm đến – có ...

“Kinh Dịch Phục Hy” Sự phủ nhận hệ thống Hậu thiên. Chính từ mâu thuẫn này đã làm nẩy sinh một hiện tượng trong lịch sử nghiên cứu kinh Dịch, đó là ...

Chương IV: Mâu thuẫn trong trình tự thời gian hình thành nội dung kinh Dịch. Lịch sử chính thống của kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán đã chứng tỏ rằng: kinh ...