Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần II - 6

Ngày đăng: Thứ tư 18/06/2008 12:00:00 (GMT +7)

Có người cho rằng: kinh Dịch ra đời là để dạy các bậc quân vương phương pháp trị nước. Nếu như vậy thì giá trị kinh Dịch không hơn giá trị một cuốn biên niên sử.
Cũng có người cho rằng: kinh Dịch ra đời để nhằm đưa con người hướng tới sự thánh thiện. Nếu vậy những sách dạy làm người, những tôn giáo chân chính, những ý tưởng thánh thiện của các bậc triết gia còn sâu sắc hơn nhiều.
Phần lớn những nhà nghiên cứu hiện nay tạm cho rằng: kinh Dịch ra đời vì mục đích để xem “bói” (?). Quan niệm này xuất phát từ thực tế ứng dụng phổ biến của kinh Dịch. Nhưng vấn đề được đặt ra ở đây là: tại sao kinh Dịch lại có thể dùng làm sách “bói”? Tính chất bói toán của kinh Dịch với các phương pháp bói khác như: bói bài Tây, bói chỉ tay, bói Kiều… khác nhau ở chỗ nào? Những cuộc tranh luận triền miên vẫn không lý giải được mục đích ra đời của kinh Dịch. Đoạn trích dẫn sau đây trong sách kinh Dịch cấu hình tư tưởng Trung Quốc (Nxb Khoa học Xã hội 1999, Dương Ngọc Dũng & Lê Anh Minh, trang 626) chứng tỏ sự chưa thống nhất của các nhà nghiên cứu trong việc tìm hiểu mục đích của kinh Dịch:

(6) Vấn đề tính chất của Chu Dịch

Đây cũng là một trong những vấn đề tranh luận chưa quyết, dù mấy ngàn năm trôi qua. Bỏ qua những cuộc tranh cãi về tính chất duy tâm hay duy vật của Chu Dịch (*), hiện nay nổi lên hai vấn đề tranh luận lớn: (1) Dịch Kinh có phải là một trứ tác triết học hay không? Dư Đôn Khang cho rằng Dịch Kinh không hề là sách triết. Phùng Hữu Lan bảo Dịch Kinh cơ bản là sách bói nhưng cũng hàm hữu nhân tố biện chứng pháp và chủ nghĩa duy vật trong giai đoạn phôi thai. Lê Tử Diệu (viết quyển Chu Dịch Bí Nghĩa và Chu Dịch Đạo Độc) bảo Chu Dịch là một sách sử (Sử thư), còn Tự Quái là sử cuộc khởi nghĩa nô lệ của An Chu. Lý Đại Dụng (viết Chu Dịch Tân Thám) căn cứ tư liệu giáp cốt văn thời Tây Chu, cho rằng Quái từ và Hào từ tuyệt nhiên không phải là những điển tịch mê tín ghi khắc lại những lời xem bói (Phệ từ) mà chính là những ký lục về nguyên nhân thắng bại và tiến trình từ Văn Vương đến Thành Vương tiêu diệt nhà Thương để hưng thịnh nhà Chu đồng thời nó cũng là một tác phẩm văn học có hệ thống, có tổ chức.  (2) Trong quá khứ các học giả cho rằng Chu Dịch là phạm vi văn hóa của nước Lỗ. Ngày nay, học giả Lý Học Cần căn cứ Mã Vương Đôi Bạch Thư Chu Dịch mà đoán định rằng Dịch Truyện thuộc phạm vi văn hóa nước Sở (**).

* Chú thích: Tại sao lại bỏ qua ?
** Chú thích: Chu Dịch chuyển từ nhà Chu đến nước Lỗ, hiện nay đã sang tới nước Sở – tức là một nước sát biên giới với sông Dương Tử và Động Đình Hồ – giới hạn phía Bắc của nước Văn Lang cổ theo truyền thuyết Việt Nam ghi nhận.

Nếu kinh Dịch là một hệ thống vũ trụ quan phát triển liên tục như lịch sử của nó được ghi nhận trong cổ thư chữ Hán, thì khó có thể giải thích ngay cả đến vấn đề đơn giản nhất là mục đích của nó cũng không lý giải được. Nếu khiên cưỡng mà cho rằng: những vấn đề căn bản của kinh Dịch bị thất truyền, thì nền văn minh Lạc Việt với hơn 1000 năm đô hộ của các triều đại phong kiến Bắc phương có nhiều vấn đề cần phục hồi; trong đó, có vấn đề của thuyết Âm dương Ngũ hành và kinh Dịch. Điều kỳ lạ là trong một lịch sử xã hội đầy gian khổ và thăng trầm ấy, nền văn minh Lạc Việt còn giữ lại được chiếc chìa khoá mở được cái kho tàng đầy bí ẩn của văn hóa Đông phương.

 

Mời xem các bài khác:

  1. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Lời giới thiệu
  2. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Lời nói đầu
  3. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần dẫn nhập
  4. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 1
  5. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 2
  6. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 3
  7. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 4
  8. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 5
  9. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 6
  10. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 7
  11. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - Phụ chương
  12. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II
  13. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 1
  14. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 2
  15. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 3
  16. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 4
  17. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 5
  18. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 7
  19. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 8
  20. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - Lời kết
  21. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III
  22. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 1
  23. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 2
  24. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 3
  25. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 4
  26. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 5
  27. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 6
  28. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 7
  29. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - Phụ chương
  30. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV
  31. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 1
  32. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 2
  33. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 3
  34. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 4
  35. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 5
  36. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 6
  37. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 7
  38. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 8
  39. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 9
  40. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 10
  41. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 11

Bài viết cùng chuyên mục

Chương IV: Một số ý kiến của các học giả cổ kim về những vấn đề căn nguyên trong kinh dịch. Hậu thiên bát quái và hệ thống 64 quẻ chu dịch. Căn nguyên ...

Chương III: Một số quan điểm khác nhau về thời điểm xuất xứ và tác giả của kinh Dịch. Như phần trên đã trình bày, mặc dù hầu hết các học giả khi ...

Chương II: Tóm tắt nội dung và những ký hiệu căn bản của kinh dịch trong cổ thư chữ Hán. Kinh Dịch được truyền lại từ đời Hán là bản Chu dịch, gồm có ...

Phần I: Lịch sử kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán và những vấn đề liên quan. Chương I: Tóm lược lịch sử kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán Tương truyền vào thời ...

Phần dẫn nhập: Cuốn Tìm về cội nguồn kinh Dịch không nhằm giới thiệu nội dung của kinh Dịch theo cách hiểu phổ biến từ trước đến nay qua cổ thư chữ ...

Lời nói đầu: Trong những sách cổ của nền văn minh Đông phương, người ta thường nói đến những phương pháp ứng dụng được thực hiện với một thời gian ...

Lời giới thiệu: Say sưa miệt mài trên con đường tìm hiểu về nền văn hóa Á Đông, từ tác phẩm “Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại” rồi ...

Bài viết này tôi tóm lược lại những điểm chính yếu trong tác phẩm Việt Dịch Bầu Cua Cá Cọc của tôi (phát hành vào dịp Tết Đinh Hợi). Ở đây tôi ráng ...

Kinh Dịch là thành tựu văn hóa kiệt xuất của phương Đông. Từ hơn 2000 năm nay, thế giới thừa nhận đó là sản phẩm của người Trung Hoa. Khoảng 30 năm lại ...

Ngôn ngữ của Dịch chỉ có hai ký tự: một hào âm và một hào dương. Hào dương là một vạch liền (-), hào âm là một vạch đứt (--). Đó là hai ký hiệu biểu ...