Tìm về cội nguồn kinh Dịch - Phần dẫn nhập

Ngày đăng: Thứ sáu 13/06/2008 12:00:00 (GMT +7)

Cuốn sách này cũng không nhằm mục đích chứng minh tính khoa học hoặc phi khoa học của thuyết Âm dương - Ngũ hành, mà chỉ chứng minh sự tồn tại trên thực tế của học thuyết này, một thực tế đã bị khuất lấp hàng thiên niên kỷ. Người viết hy vọng việc tìm lại căn nguyên của Bát quái và những bí ẩn trong lịch sử kinh Dịch sẽ là phương tiện chứng minh một giai đoạn huyền sử của Việt Nam đó là thời Hùng Vương, quốc gia đầu tiên của người Lạc Việt.
Nội dung cuốn sách được chia làm bốn phần:

Phần một: Giới thiệu tóm lược lịch sử, nội dung của kinh Dịch với những diễn biến và ý kiến của các nhà nghiên cứu cổ kim. Trong phần này là những tư liệu được tóm lược, trích dẫn trên cơ sở những tài liệu sưu tầm được.

Phần hai: Trình bày những mâu thuẫn trong sự diễn biến và hình thành kinh Dịch và những vấn đề liên quan, trên cơ sở sự tương quan hợp lý theo cách nhìn của người viết, từ đó chứng minh cho cơ sở của giả thuyết nêu trên.

Phần ba: Hiệu chỉnh lại những sai lầm căn bản của kinh Dịch từ cổ thư chữ Hán trên cơ sở sự tương quan hợp lý của những vấn đề đã đặt ra ở phần hai, từ những di sản văn hóa còn lưu truyền trong dân gian Việt Nam và Trung Quốc.

Phần bốn: Từ những nguyên lý căn bản của thuyết Âm dương – Ngũ hành và Bát quái đã được hiệu chỉnh, lý giải những hiện tượng bí ẩn khác liên quan và là sự minh chứng tiếp tục cho giả thuyết đã nêu.

Kinh Dịch bắt đầu được sự chú ý của các nhà nghiên cứu lưu truyền từ đời Hán, có hai bộ phận chính là ký hiệu của 64 quẻ và phần kinh văn. Theo truyền thuyết và cổ thư chữ Hán thì phần kinh văn này do Chu Văn Vương, Chu Công và Khổng tử viết (sẽ được trình bày kỹ hơn ở phần I, chương I – Lịch sử kinh Dịch theo cổ thư chữ Hán). Do phần kinh văn quá dài, những bản dịch có đôi chỗ khác nhau. Thậm chí do nhiều đoạn kinh văn tối nghĩa, nên các học giả nghiên cứu Dịch học đôi khi mâu thuẫn nhau trong cách dịch và lý giải. Vì vậy, chỉ xin giới thiệu nội dung và trích dẫn những đoạn cần thiết nhằm minh chứng cho giả thuyết đặt ra. Bởi vậy, để tiện tham khảo và so sánh với những vấn đề được nêu ra trong cuốn sách này, bạn đọc có thể tham khảo cuốn Kinh Dịch với vũ trụ quan Đông phương của Nguyễn Hữu Lượng (Nxb Tp. Hồ Chí Minh, 1992) và một trong ba cuốn sau đây: Kinh Dịch của Ngô Tất Tố (Nxb Tp. Hồ Chí Minh, 1992); Kinh Dịch - Đạo của người quân tử, Nguyễn Hiến Lê (Nxb Văn học, 1994); Kinh Dịch và đời sống, Hải Ân (Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 1996) - để tham khảo và đối chiếu.
Những bản văn kinh Dịch được dịch ra chữ quốc ngữ hiện lưu hành thường không thống nhất về danh từ, thí dụ như trong kinh văn: phần được coi là của Chu Văn Vương soạn thảo có sách viết là Soán từ, có sách viết là Thoán từ, nhưng trong sách này thống nhất chung là Soán từ. Lời kinh văn được coi là của Khổng tử, có sách gọi là Thoán từ (thượng, hạ) truyện, có sách gọi là Soán từ (thượng, hạ) truyện; trong sách này gọi là Thoán từ (thượng, hạ) truyện.
Bát quái đôi khi được diễn đạt là 8 quẻ; nhưng những quẻ kép cũng được gọi là quẻ… Trong cuốn sách này có một số qui ước như sau:
Tám ký hiệu căn bản của Dịch học (tức Bát quái) mỗi ký hiệu đều được gọi là “quái”.
Hai “quái” chồng lên nhau (tức “trùng quái”) được gọi là “quẻ”.
Trong các sách, khi trình bày những đồ hình liên quan đến kinh Dịch thì phương Bắc thường đặt ở phía dưới, phương Nam đặt ở phía trên. Trong sách này, tất cả những đồ hình trưng dẫn để chứng minh những vấn đề thuộc phạm trù kinh Dịch liên quan đến phương vị đều được sắp xếp phù hợp với những qui ước về phương vị bản đồ hiện đại để bạn đọc dễ dàng phân định, như: phương Bắc ở phía trên, phương Đông ở bên phải, phương Nam ở phía dưới và phương Tây ở bên trái; ngoại trừ sự trích dẫn thì phương vị để nguyên theo tư liệu đã trích dẫn.
Trong sách này, phần trích dẫn tư liệu được thể hiện bằng kiểu chữ “Vni-Helve 10”. Trong phần trích dẫn, để lưu ý bạn đọc, những chữ in đậm là do người viết thực hiện. Phần chính văn của người viết được thể hiện bằng kiểu chữ “Vni-Times 12”.
Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng do khả năng có hạn, chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Mong được quí độc giả lượng thứ.

Mời xem các bài khác:

  1. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Lời giới thiệu
  2. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Lời nói đầu
  3. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 1
  4. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 2
  5. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 3
  6. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 4
  7. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 5
  8. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 6
  9. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - 7
  10. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần I - Phụ chương
  11. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II
  12. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 1
  13. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 2
  14. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 3
  15. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 4
  16. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 5
  17. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 6
  18. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 7
  19. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - 8
  20. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần II - Lời kết
  21. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III
  22. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 1
  23. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 2
  24. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 3
  25. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 4
  26. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 5
  27. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 6
  28. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - 7
  29. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần III - Phụ chương
  30. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV
  31. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 1
  32. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 2
  33. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 3
  34. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 4
  35. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 5
  36. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 6
  37. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 7
  38. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 8
  39. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 9
  40. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 10
  41. Tìm về cội nguồn Kinh Dịch - Phần IV - 11

Bài viết cùng chuyên mục

Lời nói đầu: Trong những sách cổ của nền văn minh Đông phương, người ta thường nói đến những phương pháp ứng dụng được thực hiện với một thời gian ...

Lời giới thiệu: Say sưa miệt mài trên con đường tìm hiểu về nền văn hóa Á Đông, từ tác phẩm “Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại” rồi ...

Bài viết này tôi tóm lược lại những điểm chính yếu trong tác phẩm Việt Dịch Bầu Cua Cá Cọc của tôi (phát hành vào dịp Tết Đinh Hợi). Ở đây tôi ráng ...

Kinh Dịch là thành tựu văn hóa kiệt xuất của phương Đông. Từ hơn 2000 năm nay, thế giới thừa nhận đó là sản phẩm của người Trung Hoa. Khoảng 30 năm lại ...

Ngôn ngữ của Dịch chỉ có hai ký tự: một hào âm và một hào dương. Hào dương là một vạch liền (-), hào âm là một vạch đứt (--). Đó là hai ký hiệu biểu ...

Đã có khá nhiều công trình nghiên cứu của các học giả Việt Nam về Kinh Dịch, trong số đó có một công trình đặt lại vấn đề " tác quyền" của bộ Kinh ...

Dù thế nào đi nữa thì chúng ta cũng vô cùng biết ơn người Trung Hoa anh em có công cực kỳ lớn lao trong việc tiếp thu sách bói Liên Sơn, Quy Tàng từ tổ tiên ...