Về Phan Rí (Bình Thuận) xem lễ hội Mbăng Katê

Ngày đăng: 01/04/2008 00:00:00










Lễ Mbăng Katê được tổ chức vào đầu tháng 7 (theo lịch Chăm) tại các lăng, tháp Pô Klông Mơnai (Phan Rí) và sau đó dân làng chuyển về từng gia đình tổ chức lễ cúng tổ tiên trong 3 ngày. Người Chăm rất coi trọng quan hệ huyết thống, họ hàng cũng như đời sống tình cảm của gia đình.


Lễ hội diễn ra rất long trọng, các già làng của các người Raglai sống ở Đông Trường Sơn thuộc tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận dẫn đầu đoàn người xuống tham gia tổ chức lễ. Vào những năm được mùa, đoàn người Raglai xuống dự càng đông. Họ mang theo vương miện, y phục của vua Chăm cùng những bảo vật và phẩm vật dâng cúng về nơi lăng, tháp để dâng lên các thần. Dẫn đầu đoàn người Raglai về dự lễ là ông Jơngưi.


Chủ lễ là thầy Cả Pasêh với sự trợ giúp của các ông Chăm nay (người giữ lăng và đồ thờ cúng), ông Kadhar (thầy kéo đàn Kanhi và hát lễ ca), ông Muk Pajâu (người dâng lễ vật).


Vào đêm cuối tháng 6, ông thầy Cả Pasêh cùng với những người trong ban lễ làm lễ tại Danok, để xin được thỉnh lễ phục cùng các đồ lễ khác đưa lên lăng, tháp. Vật phẩm dâng cúng gồm có trứng gà, trầu, rượu, bánh, trái cây. Sau lời khấn của chủ lễ, ông Kadhar vừa kéo đàn vừa hát ca ngợi công đức của nhà vua và các vị anh hùng đã có công khác. Ông Muk Pajâu lo dâng lễ vật. Tiếp theo là các ông Chăm nay và ông Jơngưi bước lên khấn mừng thần. Trong tiếng nhạc rộn ràng, các người đi theo khấn cầu theo ý nguyện, sau khi khấn xong, đều có múa dâng lễ. Lễ thỉnh y phục kéo dài đến khuya mới chấm dứt.


Sáng hôm sau, lễ rước y phục nhà vua từ dank (nơi để đồ lễ của vua) lên lăng, tháp được tiến hành. Phần lễ và hội diễn ra song song nhau, theo trình tự và rất quy mô như lễ mở cửa tháp Pơh Yang để vào trong, rồi làm lễ tẩy uế tượng vua Pamưnay Yang, lễ dâng lễ phục cho vua... Còn ông Kadhar thì hát lễ ca, theo sau là một đoàn thiếu nữ vừa đi vừa múa quạt trong tiếng nhạc rộn ràng vui tươi... Vì thế cuộc lễ có lúc kéo dài nhiều tiếng đồng hồ. Trong lúc đó, quanh khuôn viên đền tháp, khách tập hợp từng nhóm: Chỗ này hát lễ, cầu kinh, dâng cúng, chỗ kia đàn hát, ngâm thơ... Ai đói thì soạn thức ăn mang theo ăn tại chỗ. Chỗ khác thì những người lâu ngày mới gặp, tập hợp nhau lại để hàn huyên... và một số thiếu nữ thì đi xin chữ nghĩa của thần... Vào khoảng 3, 4 giờ chiều thì lễ cúng ở lăng, tháp kết thúc. Các đoàn rời khỏi lăng, tháp để về các xóm, các làng... Những người Chăm theo đạo Bà La Môn bắt tay vào việc tổ chức cúng ông bà, tổ tiên tại gia đình mình. Lúc này, người ta thăm viếng nhau, cùng vui chơi, làm những món ăn dân tộc để đãi khách. Nhiều trò vui chơi được tổ chức lôi cuốn nhiều người tham dự... cứ như thế cuộc vui chơi kéo dài trong 3 ngày liền.


Nếu có dịp, hãy về Phan Rí một lần để xem lễ hội Mbăng Katê và thưởng thức những món ăn đặc sản của người Chăm.

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết dưới đây của Trần Minh Nhật - một học sinh của tôi và là nhà nghiên cứu Địa Lý Lạc Việt xuất sắc của TT NC Lý học Đông phương - Đáng nhẽ ra, anh Trần Minh Nhật là Phó Giám đốc phụ trách...

Với vai trò là dịp lễ quan trọng nhất trong văn hóa Việt Nam, Tết Nguyên Đán vẫn mang trọn những nét đẹp truyền thống dù trải qua biết bao năm tháng.

Tết đến Xuân về không chỉ là niềm khao khát của biết bao đứa trẻ để được xúng xính quần áo mới, được ăn bánh mứt và nhất là được nhận lì xì.

&quot;Thầy cho con ăn một bát canh này thật là một niềm hạnh phúc. Hương vị cua đồng quê nhà ít có thức ăn nào sánh tày, quả là ngon&quot;.<br />

Đó là những ngôi chùa có vị trí đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, vì nhiều lý do đã bị phá hủy hoàn toàn và không được khôi phục trở lại.<br />

Lễ cúng ông Táo cần phải được tiến hành trước khi ông Táo bay về trời báo cáo Ngọc hoàng, tức là trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.

Ở Việt Nam, sự tích Táo Quân được truyền khẩu, rồi ghi chép, do đó có những sự khác nhau về tình tiết...

Thưởng trà là một nghệ thuật đòi hỏi sự tinh tế, cầu kỳ và công phu trong từng chi tiết. Đạo của trà Việt nằm ở cái tâm, cái thế của người pha cũng như người thưởng thức…

Các nghi lễ và lễ hội cung đình Huế là thành tố quan trọng nhất tạo nên bản sắc văn hóa Huế

Tây Nguyên được biết đến như là miền đất huyền thoại, là nơi cư trú của các dân tộc thiểu số: Ê- đê; Mnông; Gia Rai; Ba Na;… Đó là vùng đất của những điệu cồng chiêng, của rượu cần, đàn Tơrưng… và...