Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Bộ ấn đá cổ xưa

Ngày đăng: 06/01/2010 00:00:00

Căn nhà số 118 đường Cây Thọ, thị trấn Thốt Nốt (TP Cần Thơ) từ lâu đã trở nên quá chật chội với những món đồ cổ được chất la liệt khắp nơi. Những tượng người uy nghi, những tượng thú bí hiểm, những đao - cung - kiếm, bài vị... Thời gian đã in hằn dấu tích lên từng vết sứt sẹo, mòn vẹt trên mỗi đồ vật, bởi chúng đều đã có trên cả ngàn năm tuổi. Đây là kết quả hơn 20 năm lao tâm khổ tứ của hai anh chị Tạ Mân - Cao Thị Xuân Đào. Họ nổi tiếng là những người đam mê cổ vật của nền văn hóa Óc Eo. Và tài sản quý nhất của họ chính là bộ sưu tập các hiện vật của đế quốc Phù Nam, thuộc loại lớn nhất miền Tây.


Hôm chúng tôi đến nhà, chị Xuân Đào cho biết anh chị đã quyết định dừng công việc sưu tầm lại. Lý do: họ đã tìm được thứ bảo vật có lẽ là tuyệt đỉnh của một người sưu tầm hiện vật Óc Eo. Không thể tìm được những thứ quý giá hơn thế nữa.


Bộ ấn cổ quý hiếm


Từ trước đến nay, tại các điểm phát lộ di chỉ của nền văn hóa Óc Eo ở nhiều nơi tại khu vực ĐBSCL, người ta đã tìm thấy nhiều hiện vật quý: các loại tượng, đồ dùng, nữ trang, tiền, binh khí, vật thờ... làm từ nhiều loại vật liệu: gỗ, gốm, đá, đồng, vàng... Tất cả những thứ ấy, bộ sưu tập của gia đình anh chị Mân - Đào đều có đủ. Nhưng “mình vẫn thấy còn thiếu một cái gì đó rất quý, mà không thể biết đó là cái gì”, chị Đào bộc bạch. Hơn một năm trước, như bởi cơ duyên, một người quen đến báo ở xã Lê Trì, huyện Tri Tôn (An Giang) có người kêu bán bộ đồ cổ hình thú. Bộ này do người đời trước tìm thấy ở dưới sông, để lại cho thế hệ bây giờ cất giữ. Nhưng con cháu gia đình này không biết hết giá trị của cổ vật, lại đang khó khăn về kinh tế, sẵn sàng bán cho ai trả được giá cao. Chị Đào tâm sự: “Nhìn thấy chúng, vợ chồng tôi mừng đến chảy nước mắt. Cứ sợ mình chậm chân, lỡ họ bán mất vài món cho người khác thì khối tài sản quý này sẽ không còn toàn vẹn. Mình quá yêu cổ vật Óc Eo, chỉ sợ những món đồ quý nhất bị tuồn ra nước ngoài, lúc đó khó lòng mà tìm lại”.









Chiếc ấn hình chim phượng


Một dấu ấn được in ra từ chiếc mộc cổ



Thế là bao nhiêu vốn liếng dành dụm lâu nay, vợ chồng chị vét hết để mua trọn bộ ấn cổ 27 chiếc. Trong số này, có 26 chiếc được chạm khắc trên chất liệu đá rất cứng, có hàm lượng kim loại rất cao (hít được nam châm) và 1 chiếc ngọc thạch hình rồng cổ.  Đưa được vật quý về nhà, vợ chồng anh chị Mân - Đào lại bắt đầu những ngày mất ăn mất ngủ. Một phần vì quá sung sướng tìm được vật quý; một phần vì được chiêm ngưỡng những họa tiết và cố tìm lời giải cho từng món cổ vật khiến họ rơi vào trạng thái... ngất ngây. Càng ngắm nhìn càng thấy quý, càng tìm hiểu càng thấy bí ẩn... Chị Đào kể, suốt ngày, anh Mân cứ mân mê từng món cổ vật, lau chùi, ngắm nghía, hết lời ca ngợi tài nghệ người xưa.


Mong tìm được nơi trưng bày


Bộ ấn 27 chiếc được chạm trổ với hình dạng các loại linh thú khác nhau, kích thước khác nhau. Chiếc nặng nhất trên 7 kg, nhẹ nhất cũng 300 gr. Chị Đào giải thích: hình thù và kích cỡ của mỗi chiếc ấn là biểu trưng của một vị thế, phẩm hàm khác nhau trong vương triều, của người sở hữu. Như chiếc ấn hình cá hóa rồng biểu tượng của hoàng tộc, khá to, nặng trên 5 kg; chiếc ấn hình rồng cổ biểu tượng của nhà vua, nặng nhất (trên 7 kg); chiếc ấn hình phượng hoàng biểu tượng của hoàng hậu, nặng trên 6 kg (!). Ngoài ra, còn những chiếc ấn mang hình các con thú khác như dê (hiện thân của thần Pan); ngựa (thần Kaki); chim thần Garuda, rùa, voi, trâu, linga...


Hoa văn trên các loại ấn đều đạt đến độ tinh xảo của nghệ thuật điêu khắc. Nhiều vật mang hơi hướng của Phật giáo và Ấn Độ giáo. Ngôn ngữ khắc trên những chiếc ấn là chữ Phạn. Mỗi dấu mộc cũng có nhiều dạng khác nhau: vuông, tròn, chữ nhật, ô-van... là những thông điệp chưa thể giải mã, chứa đựng quyền lực và trật tự của một vương triều phồn thịnh những thế kỷ đầu Công nguyên.


Anh Mân kể, khi biết anh có được bộ ấn quý này, nhiều nhà sưu tập trong và ngoài nước đã tìm đến chiêm ngưỡng. Nhiều người trong số họ từng đến các bảo tàng danh giá của thế giới, mục sở thị nhiều bộ sưu tập quý, nhưng cho biết, không đâu có được bộ ấn của văn hóa Óc Eo đầy đủ đến vậy.


Chị Đào cho biết, tuy rất vui mừng khi có được bộ ấn quý này, nhưng anh chị không định giữ làm của riêng. Mong mỏi của anh chị là tìm được nơi trưng bày sao cho xứng với tầm vóc của nền văn hóa vĩ đại, phát triển vào thời kỳ rất sớm này. “Nếu bảo tàng cần và bảo đảm gìn giữ tốt, có lẽ một ngày nào đó chúng tôi sẽ hiến tặng. Còn trước mắt, vợ chồng tôi sẽ lên Cần Thơ, tìm điểm mở một quán cà phê, để có nơi trưng bày các cổ vật, giúp mọi người cùng được chiêm ngưỡng những tuyệt tác của một nền văn hóa cao từng bị vùi chôn trong lòng đất”.




Mời xem các phần khác:


1. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Chuông đồng bị... khoan đỉnh


2. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Ông thợ thêu giữ bộ nghiên mực của vua


3. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Tung tích chiếc khánh quý


4. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Về chiếc áo Long Cổn triều Nguyễn


5. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Bia “tự kiểm” của vua Tự Đức


6. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Cặp kèn đá 1.000 năm


7. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Bộ biên chung Nhạc lễ triều Nguyễn


8. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Thanh kiếm cổ luân lạc


9. Ly kỳ bảo vật Việt Nam - Những pháp bảo vô giá tại chùa Trúc Lâm

Bài viết cùng chuyên mục

Cửu đỉnh được coi như biểu trưng và là pháp khí của triều đình nhà Nguyễn đương thời.

Ở trước Hiển Lâm Các - đối diện với Thế Miếu trong Đại Nội Huế có 9 cái đỉnh đồng lớn, gọi là 9 đỉnh Triều đại. Dân gian thường gọi là Cửu Đỉnh. Mỗi cái nặng trên dưới 2 tấn, được khởi đúc từ cuối...

Các bức ảnh ghi lại việc thiết lập hành chính cũng như đời sống phong phú của người dân Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa.

Tư liệu quý khẳng định chủ quyền Trường Sa – Hoàng Sa

Mộc bản triều Nguyễn gồm 34.618 tấm với 55.318 mặt khắc, chứa đựng nội dung của 152 đầu sách với 1.935 quyển.

Dưới triều Nguyễn, do nhu cầu phổ biến rộng rãi các chuẩn mực của xã hội, các điều luật bắt buộc thần dân phải tuân theo, để lưu truyền công danh sự nghiệp của các vua chúa, các sự kiện lịch sử...,...

Chùa Một Cột nằm trên phần đất thôn Phụ Bảo, tổng Yên Thành cũ. Đến giữa thế kỷ XIX thôn này đã hợp nhất với thôn Thanh Ninh và mang tên mới là Thanh Bảo. Đây là một ngôi chùa có kiến trúc hết sức...

GiadinhNet - Xã Cao Thắng vẫn còn dấu tích của một công trình kiến trúc được xây dựng bằng đá ong độc đáo đã bạc màu thời gian.

Mùa Xuân Canh Tuất (1010) tại kinh đô Hoa Lư, triều thần suy tôn điện tiền chỉ huy sứ Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế thay thế nhà Tiền Lê. Tháng 7, vua hạ chiếu dời đô về thành Đại La với lý do:...

Cửu Đỉnh ở Huế đang được Nhà nước Việt Nam xét duyệt để công nhận là một bảo vật quốc gia. Trên bộ tác phẩm nghệ thuật bằng đồng này, phần lãnh hải của Việt Nam đã được cổ nhân lưu lại một cách cụ...