Khảo cổ học khẳng định niên đại Văn Miếu

Ngày đăng: 09/06/2010 00:00:00



Nhân kỷ niệm 900 năm Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tạp chí Khảo cổ học số 5 - 6 năm 1970 có nhắc đến việc cần tìm dấu vết Văn Miếu thời Lý và Trần.


Theo sử sách, Văn Miếu - trường đại học đầu tiên của Việt Nam được thành lập vào thời Lý Thánh Tông (1070), tiếp theo là Quốc Tử Giám lập năm 1077 thời Lý Nhân Tông.


Nhưng do các ghi chép ít và cách ghi không thống nhất của một số tài liệu khác nên có người nghi ngờ niên đại khởi dựng của Văn Miếu. Bởi vì dấu tích của Văn Miếu hiện còn đều là thuộc thời Lê và thời Nguyễn.


Việc thám sát ở khu Khải Thánh (Văn Miếu) đã cho thấy có dấu tích của Văn Miếu xưa nằm dưới lòng đất với một địa tầng dày 2,30m.


Địa tầng ở đây có thể chia thành ba lớp:


Lớp trên là lớp đất mặt có chứa di vật nhiều thời kỳ cho đến thời cận hiện đại.


Lớp giữa dày trung bình 60 - 80cm có chứa các mảnh gạch ngói, gốm sứ của nhiều thời kỳ khác nhau: mảnh gốm Lý - Trần nằm lẫn với gốm sứ thế kỷ XVI - XVIII.


Lớp dưới cùng có màu nâu đen, hiện vật gốm sứ nằm trong khoảng niên đại thế kỷ X - XII.


Do các hố đào đều là hố thám sát cho nên chúng ta chưa tìm thấy các nền móng kiến trúc ở đây. Tuy nhiên các di vật đã cho thấy ở đây có sự tồn tại của các kiến trúc từ thời Lý đến thời Lê.


Vật liệu xây dựng thời Lý là các mảnh đất nung trang trí hình rồng, phượng, uyên ương, sen, có cả các mảnh tượng rồng rất lớn.


Có những viên gạch thời Lý được trang trí cả một hình tháp cao tầng rất đẹp đã thấy ở các di tích thời Lý ở Chương Sơn (Nam Định), số 18 Hoàng Diệu (Hà Nội). Cũng trong thời Lý, còn tìm thấy đồ gốm men dáng thanh mảnh, kỹ thuật trang trí trau truốt, hoa văn tinh tế.


Sang thời Trần, vật liệu xây dựng tiếp tục phát triển gần gũi với thời Lý. Tuy nhiên, các hình trang trí có xu hướng đơn giản hơn. Đồ gốm tìm thấy nhiều hơn.


Thời Lê, vật liệu xây dựng và đồ gốm đều tìm thấy nhiều. Đó là các loại gạch vồ, các loại gạch thỏi có trang trí hoa văn lá uốn lượn hình sin, các mảnh diềm ngói trang trí.


Đồ gốm bao gồm cả gốm Việt Nam và gốm Trung Quốc.


Tất cả đã nói rằng khu vực Văn Miếu xưa có các kiến trúc lớn, đẹp từ thời Lý và thời Trần.


Dựa theo đặc điểm di vật thì có thể thấy Văn Miếu đã được xây dựng từ thời Lý và càng về sau càng được mở rộng hơn, quy mô lớn nhất là thời Lê.


Với bằng chứng này chúng ta có thể tin tưởng vào niên đại năm 1070 của trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Đồng thời, đây cũng chính là điểm mốc quan trọng để xác định vị trí của Hoàng thành Thăng Long thời Lý - Trần - Lê khi ta nghiên cứu vị trí của Hoàng thành Thăng Long trên các bản đồ cổ thời Lê.


Cuộc thám sát Văn Miếu rất nhỏ, nhưng đã mang lại khám phá thú vị cho niên đại cổ xưa của di tích. Lòng đất Văn Miếu hẳn còn giữ gìn nhiều điều thú vị hơn nếu tương lai chúng ta có dịp nghiên cứu.



Nguồn tin: Trích Tổng tập Nghìn năm văn hiến Thăng Long (theo VGPNews)

Bài viết cùng chuyên mục

Cửu đỉnh được coi là bộ bách khoa thư của Việt Nam được các học sỹ dưới thời phong kiến soạn ra một cách hết sức tổng quát.

Đã đến lúc cần cấp tốc loại bỏ thứ "văn hóa đóng khố" ra khỏi nhận thức về trang phục thời đại Hùng Vương, vì đó là một sai lầm nguy hại.

Theo lập luận của GS Nguyễn Văn Hảo, trống đồng ra đời ở Việt Nam và được người Trung Quốc mang về làm thêm một số họa tiết...