Gốm Phù Lãng

Ngày đăng: 16/11/2009 00:00:00

Nằm bên dòng sông Cầu thơ mộng, làng Phù Lãng (huyện Quế Võ - tỉnh Bắc Ninh) được coi là nơi phong cảnh hữu tình hiếm có của vùng Kinh Bắc. Cùng với gốm Bát Tràng, Chu Đậu, Đồng Nai, Sông Bé... gốm Phù Lãng đã tồn tại và phát triển rất lâu đời, gắn bó với con người nơi đây trong hầu hết các hoạt động của đời sống kinh tế, xã hội...

Qua một số công trình nghiên cứu gần đây, các nhà khảo cổ và mỹ thuật đã giả thiết rằng: Nghề gốm Phù Lãng được hình thành và phát triển ở đây vào khoảng thời Trần, thế kỷ XIV. Hiện nay, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, một số nhà sưu tập còn lưu giữ và trưng bày một số sản phẩm gốm Phù Lãng có niên đại khoảng thế kỷ 17 - 19.









Gốm Phù Lãng có nét sắc thái riêng biệt, đó là những sản phẩm gốm men nâu, nâu đen, vàng nhạt, vàng thẫm, vàng nâu... mà người ta gọi chung là men da lươn. Thêm nữa, nét đặc trưng nổi bật của gốm Phù Lãng là sử dụng phương pháp đắp nổi theo hình thức chạm bong, còn gọi là chạm kép, màu men tự nhiên, bền và lạ; dáng của gốm mộc mạc, thô phác nhưng khỏe khoắn, chứa đựng vẻ đẹp nguyên sơ của đất với lửa, và rất đậm nét của điêu khắc tạo hình.

Dấu ấn để lại khắp châu thổ sông Hồng là những dấu ấn tín ngưỡng như rồng, phượng, hạc, lư hương, đỉnh, đài thờ, tứ linh, nghê... trên các chùa, đình, miếu, nhà thờ, tháp...


Gốm đã có mặt trong các gia đình, nhất là vùng thôn quê Bắc Bộ và miền Bắc Trung Bộ, các loại gốm gia dụng như chum, vại, chĩnh, lọ, lục bình, siêu ấm...


 


 











Ngày nay, gốm đã phát triển thành những mặt hàng dân dụng như chậu cảnh, gạch ốp trang trí, gạch lát nền, phù điêu, tranh gốm, tượng phụ nữ, biểu tượng logo...


Hiện nay, sau nhiều năm mở cửa, thực hiện cơ chế thị trường, đất nước đã thực sự hội nhập. Ngành gốm nói chung cũng phải biến đổi để phù hợp với thị trường và đời sống đương đại. Nhiều người con của làng Phù Lãng không còn bằng lòng với "bảo bối gia truyền" mà đã cố công đi học ở khoa điêu khắc của trường Đại học Mỹ thuật và Mỹ thuật công nghiệp. Có nghệ nhân trẻ đã phải vét đến đồng tiền cuối cùng để đi tham quan thị trường và công nghệ sản xuất gốm ở nhiều nước trên thế giới. Tiêu biểu nhất trong lớp trẻ là Vũ Hữu Nhung, một nghệ nhân biết sáng tạo, kết hợp thành công giữa gốm truyền thống và hiện đại, đã tạo ra được một dòng gốm mới được gọi là Gốm Nhung.









Gốm Nhung là con đường mới đi vào mỹ nghệ, vào nghệ thuật trang trí. Nó giành lấy chỗ cho mình trong những nội thất tân thời... Bằng những khổ công tìm tòi, Gốm Nhung đã phát lộ ra cái đẹp bản chất của gạch, gỗ, đá, vải, mây tre, cây cỏ và thể hiện chúng trên chất liệu của gốm một cách đa hình, đa sắc...

 









Những năm vừa qua, nhằm bảo vệ và phát triển làng nghề, nhà nước và địa phương đã tổ chức làng Phù Lãng là một trong tuyến du lịch làng nghề do cộng đồng Pháp ngữ vương quốc Bỉ tài trợ với sự tham gia của Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTT), qua đây đã quảng bá tuyên truyền cho khách thập phương về một vùng đất, một làng quê đã biết kế thừa di sản văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại.

Bài viết cùng chuyên mục

Bài viết dưới đây của Trần Minh Nhật - một học sinh của tôi và là nhà nghiên cứu Địa Lý Lạc Việt xuất sắc của TT NC Lý học Đông phương - Đáng nhẽ ra, anh Trần Minh Nhật là Phó Giám đốc phụ trách...

Với vai trò là dịp lễ quan trọng nhất trong văn hóa Việt Nam, Tết Nguyên Đán vẫn mang trọn những nét đẹp truyền thống dù trải qua biết bao năm tháng.

Tết đến Xuân về không chỉ là niềm khao khát của biết bao đứa trẻ để được xúng xính quần áo mới, được ăn bánh mứt và nhất là được nhận lì xì.

&quot;Thầy cho con ăn một bát canh này thật là một niềm hạnh phúc. Hương vị cua đồng quê nhà ít có thức ăn nào sánh tày, quả là ngon&quot;.<br />

Đó là những ngôi chùa có vị trí đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, vì nhiều lý do đã bị phá hủy hoàn toàn và không được khôi phục trở lại.<br />

Lễ cúng ông Táo cần phải được tiến hành trước khi ông Táo bay về trời báo cáo Ngọc hoàng, tức là trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.

Ở Việt Nam, sự tích Táo Quân được truyền khẩu, rồi ghi chép, do đó có những sự khác nhau về tình tiết...

Thưởng trà là một nghệ thuật đòi hỏi sự tinh tế, cầu kỳ và công phu trong từng chi tiết. Đạo của trà Việt nằm ở cái tâm, cái thế của người pha cũng như người thưởng thức…

Các nghi lễ và lễ hội cung đình Huế là thành tố quan trọng nhất tạo nên bản sắc văn hóa Huế

Tây Nguyên được biết đến như là miền đất huyền thoại, là nơi cư trú của các dân tộc thiểu số: Ê- đê; Mnông; Gia Rai; Ba Na;… Đó là vùng đất của những điệu cồng chiêng, của rượu cần, đàn Tơrưng… và...