Đồng tiền của Lý Thái Tổ.

Ngày đăng: 03/08/2009 00:00:00

Sư Vạn Hạnh đoán ba chữ “hòa đao mộc” ghép thành chữ “Lê”, còn ba chữ “thập bát tử” ghép thành chữ “Lý”; đó là điềm báo nhà Lê sẽ “lạc” mất và họ Lý sẽ lên thay “thành” lập vương triều mới. Nhân đó, quần thần bền cùng nhau suy tôn Lý Công Uẩn lên ngôi, tức Thái Tổ triều Lý, lấy niên hiệu Thuận Thiên (1010-1028).

Đến nay, đã tìm thấy tiền Thuận Thiên Đại Bảo mặt lưng có chữ “Nguyệt”, các nhà nghiên cứu tiền cổ trên thế giới đều công nhận đây là tiền của Lý Thái Tổ, chỉ riêng TingFuBao giám định tiền này là của Lê Thái Tổ, cũng niên hiệu Thuận Thiên (1428-1433).

Về niên hiệu Thuận Thiên, lịch sử Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên chỉ thấy có hai vị vua có niên hiệu này là Lý Thái Tổ và Lê Thái Tổ; nhưng tiền mang niên hiệu này thì có ba loại: Thuận Thiên Đại Bảo, Thuận Thiên Nguyên Bảo loại nhỏ, và Thuận Thiên Nguyên Bảo loại lớn ăn 100 đồng (đương bách).

Riêng tiền Thuận Thiên đương bách là của Sử Tư Minh thời Đường đúc năm 759, có đặc điểm của tiền Trung Quốc đương thời, là điều đã loại trừ ở đây, không còn gì bàn thêm.

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư tuy không ghi việc Lý Thái Tổ có đúc tiền, nhưng lại chép thời ấy có sử dụng tiền. Ngay từ khi mới lên ngôi, dời đô về Thăng Long, vua đã “xuống chiếu phát tiền kho 2 vạn quan thuê thợ làm chùa ở phủ Thiên Đức 8 sở...”. Cũng có thể tiền này do tiên triều để lại, song chúng ta cũng có nhiều chứng cứ khác để nhận định tiền Thuận Thiên Đại Bảo là của Lý Thái Tổ.

Do sử ghi năm 984 Lê Đại Hành có đúc tiền nhưng lại không viết gì về Lý Thái Tổ có đúc tiền. Lại thêm khi viết về Lê Thái Tổ, sử chép “đúc Thuận Thiên Thông Bảo” (?!). Nhờ đó mà TingFuBao đã giám định cả hai loại tiền Thuận Thiên Đại Bảo và Thuận Thiên Nguyên Bảo đều của Lê Thái Tổ. Sự giám định này không hợp lý và thiếu thực tế:

- Xin lấy lý mà nói thì Lê Thái Tổ đúc tiền “... thông bảo” chứ không phải là “đại bảo” hay “nguyên bảo”.

- Nếu tiền Thuận Thiên Đại Bảo là của vua Lê, vì sao chưa bao giờ tìm thấy tiền này trong các di tích có riêng tiền thời Lê mà chỉ tìm thấy có tiền Thuận Thiên Nguyên Bảo mà thôi?

- Thực tế cho thấy tiền Thuận Thiên Nguyên Bảo luôn nằm trong các di tích thời Lê, có các loại tiền thời Lê - Mạc như Thiên Khánh, Thiệu Bình, Đại Hòa,... đến Minh Đức, Đại Chính và cả Quảng Hòa, nhưng không có tiền Thuận Thiên Đại Bảo.

- Ngược lại, tiền Thuận Thiên Đại Bảo rất hiếm, thỉnh thoảng cũng có một đồng trong các di tích có cả tiền thời Lý - Trần.

Mặt khác, so sánh ba chữ Hán “thuận, thiên, bảo” trong hai loại tiền Thuận Thiên Đại Bảo và Thuận Thiên Nguyên Bảo, thấy chúng hoàn toàn khác nhau rất xa:

- Chữ “thuận” trong tiền Thuận Thiên Đại Bảo có bộ “xuyên” gồm ba nét thẳng đứng song song bằng nhau, trong khi ở tiền Thuận Thiên Nguyên Bảo thì bộ này gồm ba nét cong không đều nhau như các loại tiền thời Lê (Quang Thuận, Hồng Thuận).

- Chữ “thiên” trong tiền Thuận Thiên Đại Bảo rất giống trong tiền Thiên Phúc Trấn Bảo của Lê Đại Hành: nét mác rộng và bè đậm, khác so với tiền thời Lê là các nét này thường mảnh.

- Chữ “bảo” trong tiền Thuận Thiên Đại Bảo thì to, “mập” rất khác so với tiền Thuận Thiên Nguyên Bảo và các tiền thời Lê, chữ này thường “ốm”.

Một vài chứng lý nêu trên, cho phép kết luận tiền Thuận Thiên Đại Bảo là của Lý Thái Tổ. Còn tiền Thuận Thiên Nguyên Bảo, mọi nhà nghiên cứu đều công nhận là của Lê Thái Tổ, có mâu thuẫn như kiểu tôi “lấy lý mà nói” không?.

Bài viết cùng chuyên mục

Cửu đỉnh được coi như biểu trưng và là pháp khí của triều đình nhà Nguyễn đương thời.

Ở trước Hiển Lâm Các - đối diện với Thế Miếu trong Đại Nội Huế có 9 cái đỉnh đồng lớn, gọi là 9 đỉnh Triều đại. Dân gian thường gọi là Cửu Đỉnh. Mỗi cái nặng trên dưới 2 tấn, được khởi đúc từ cuối...

Các bức ảnh ghi lại việc thiết lập hành chính cũng như đời sống phong phú của người dân Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa.

Tư liệu quý khẳng định chủ quyền Trường Sa – Hoàng Sa

Mộc bản triều Nguyễn gồm 34.618 tấm với 55.318 mặt khắc, chứa đựng nội dung của 152 đầu sách với 1.935 quyển.

Dưới triều Nguyễn, do nhu cầu phổ biến rộng rãi các chuẩn mực của xã hội, các điều luật bắt buộc thần dân phải tuân theo, để lưu truyền công danh sự nghiệp của các vua chúa, các sự kiện lịch sử...,...

Chùa Một Cột nằm trên phần đất thôn Phụ Bảo, tổng Yên Thành cũ. Đến giữa thế kỷ XIX thôn này đã hợp nhất với thôn Thanh Ninh và mang tên mới là Thanh Bảo. Đây là một ngôi chùa có kiến trúc hết sức...

GiadinhNet - Xã Cao Thắng vẫn còn dấu tích của một công trình kiến trúc được xây dựng bằng đá ong độc đáo đã bạc màu thời gian.

Mùa Xuân Canh Tuất (1010) tại kinh đô Hoa Lư, triều thần suy tôn điện tiền chỉ huy sứ Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế thay thế nhà Tiền Lê. Tháng 7, vua hạ chiếu dời đô về thành Đại La với lý do:...

Cửu Đỉnh ở Huế đang được Nhà nước Việt Nam xét duyệt để công nhận là một bảo vật quốc gia. Trên bộ tác phẩm nghệ thuật bằng đồng này, phần lãnh hải của Việt Nam đã được cổ nhân lưu lại một cách cụ...